Nachtelijke doom-scenario’s uitdenken. Eindeloos herhalen van domme dingen. Ik denk dat het de meesten van ons wel bekend voorkomt, bij tijd en wijle. ’s Nachts lijken alle muizenissen veel erger en voornamelijk in de vroege ochtend. Vergelijk het maar met de man met de hamer, die in nachtdienst met het einde in zicht altijd langskomt. Gelukkig ben je niet de enige op de wereld die dit heeft. In een grappige studie zien ze ook een duidelijke variatie in toon en emoties die werden geuit op X/Twitter. Overdag werd er meer over drivers zoals macht en prestaties geschreven en rond 3 à 4 uur in de ochtend werd de toon negatiever, samen met existentiële twijfels.
oe kan dit dan toch? Dit moet een fysiologische verklaring hebben als dit zo wijdverbreid is.
Een voor de hand liggende verklaring zou je kunnen vinden in ons zenuwstelsel en de hormonale balans. Het angstgeheugen bevindt zich vooral in de amygdala die een duidelijk dag/nacht ritme heeft (circadiaan ritme). De hersenstam en hippocampus hebben een vergelijkbaar ritme, waarin verschillende neurotransmitters een wisselende piekproductie hebben. Bovendien wordt dit allemaal beïnvloed door het cortisol, het stresshormoon.
Er zijn in ieder geval verschillen in hartslagvariabiliteit (HRV) te zien tussen mensen die ’s nachts lagen te piekeren en mensen die dat niet hebben. De HRV is een afgeleide van de balans binnen het autonome zenuwstelsel en n.vagus, die ook verantwoordelijk is voor de cortisolproductie.
Dus het is je lichaam die een loopje met je neemt. De grote truc is dan deze nachtelijke gedachten niet al te serieus te nemen of als de waarheid te zien. Erken dat het waardeloos is om wakker te liggen en te piekeren. Wees lief voor jezelf als dat lukt.
Wat kun je verder doen? Om zorgen van je af te schudden kun je ouderwets de knoop in je zakdoek leggen en uit je bed gooien. Of zoals de Maya’s het toevertrouwen aan je ‘worry doll’. En verder kun je met ademwerk je lichaam tot rust brengen zodat je geest vanzelf tot rust komt. Als dit niet je ding is, bestaat ook de truc van ‘cognitive reshuffling’. De eerste stap is dat je een neutraal woord kiest, bijvoorbeeld TAFEL. Dan bedenk je zoveel mogelijk woorden met een T, dan een A, enzovoorts. Of denk aan een voorwerp, waarvan je gedetailleerd mogelijk doorneemt hoe dit voelt, ruikt, eruit ziet, beweegt, enzovoorts.
Dus misschien zit de wijsheid in de uitdrukking ‘ ergens een nachtje over slapen’ erin om niet midden in de nacht een beslissing te nemen.
Ik hoop dat jullie vannacht allemaal lekker slapen.

